در سفر به ترکیه از چه کارهایی باید خودداری کنیم؟
ترکیه کشوری مهماننواز و محبوب برای سفر است؛ اما ناآشنایی با آداب و قوانین میتواند تجربهی دلنشین شما را خراب کند. در این راهنما بهصورت کامل بررسی میکنیم که به عنوان گردشگر در ترکیه از چه کارهایی باید پرهیز کنید.
اگر برای اولینبار به استانبول، آنتالیا، آنکارا یا شهرهای دیگر ترکیه سفر میکنید، دانستن «کارهایی که نباید انجام دهید» به اندازهی دانستن جاهای دیدنی مهم است. رعایت چند نکتهی ساده، هم به احترام فرهنگ ترکیه است و هم از دردسرهای حقوقی و سوءتفاهمهای فرهنگی پیشگیری میکند.
- در مسجدها و خانهها با کفش وارد نشوید و پوشش مناسب داشته باشید.
- از شوخی یا انتقاد صریح دربارهی مذهب، ارتش و آتاتورک خودداری کنید.
- در تاکسی حتماً دربارهی تاکسیمتر یا قیمت از قبل شفاف صحبت کنید.
- بدون اجازه از مردم، بهخصوص زنان و کودکان، عکس نگیرید.
- در زمان رمضان در مناطق مذهبی، علناً خوردن و آشامیدن را به حداقل برسانید.
- از خرید عتیقه، سنگ و فسیل مشکوک و هرگونه مادهی غیرقانونی جداً پرهیز کنید.
۱. بیاحترامی به مذهب و اماکن مقدس
ترکیه کشوری عمدتاً مسلمان است و مکانهای مذهبی مثل مسجدها، زیارتگاهها و مقبرهها برای مردم اهمیت زیادی دارند. مهمترین چیزی که باید به آن توجه کنید این است که در این مکانها مثل یک «مهمان مؤدب» رفتار کنید.
- کفشها را دربیاورید: قبل از ورود به بخش نماز مسجد، کفش خود را در بیاورید و در قفسهها قرار دهید.
- پوشش مناسب: شانهها و زانوها پوشیده باشد؛ تیشرت آستینکوتاه معمولاً مشکلی ندارد، اما شلوارک خیلی کوتاه یا لباس باز توصیه نمیشود.
- برای خانمها در مسجد: بهتر است روسری نازک همراه داشته باشید تا هنگام ورود به مسجد، موها را بپوشانید (در بسیاری از مسجدها روسری قرض میدهند).
- رفتار آرام: بلند صحبت نکنید، از خندیدن و شوخیهای بیجا در فضای مسجد خودداری کنید.
- دوربین را خاموش کنید: اگر تابلوی «عکاسی ممنوع» نصب شده، حتماً احترام بگذارید و حتی در صورت مجاز بودن، در زمان نماز یا هنگام حضور افراد در حال عبادت از گرفتن عکسِ نزدیک خودداری کنید.
هرگونه رفتار تمسخرآمیز نسبت به نماز، اذان، پوشش مذهبی یا مراسم دینی میتواند برای شما دردسر جدی ایجاد کند و حتی جنبهی قانونی پیدا کند. بهتر است اگر چیزی را نمیفهمید، به جای قضاوت، فقط تماشا و احترام را انتخاب کنید.
۲. پوشش نامناسب و رفتار افراطی در اماکن عمومی
در شهرهای توریستی ترکیه مثل استانبول و آنتالیا، سبک پوشش کاملاً مدرن است؛ اما این به معنی «آزادی مطلق» در همهجا نیست. در محلههای سنتی، شهرهای کوچکتر و نزدیک اماکن مذهبی، پوشش خیلی باز میتواند نگاههای منفی و ناراحتی مردم را به همراه داشته باشد.
- لباس ساحلی و مایو را محدود به ساحل، استخر و هتل کنید؛ با همین لباس در خیابان راه نروید.
- پوشیدن لباس خیلی چسبان یا کوتاه در مناطق مذهبی و بازارهای سنتی پیشنهاد نمیشود.
- از رفتارهای خیلی صمیمی و بوس و بغل در انظار عمومی، بهخصوص در محلههای محافظهکار، پرهیز کنید.
بهترین انتخاب برای سفر به ترکیه لباس «هوادار، راحت و پوشیده» است:
- برای آقایان: شلوار یا شلوارک تا نزدیک زانو، پیراهن یا تیشرت آستیندار.
- برای بانوان: تونیک، پیراهن راحت تا زیر زانو، شلوار نخی و شال یا روسری سبک در کیف.
۳. اشتباهات رفتاری و زبان بدن که ممکن است توهینآمیز باشد
بعضی حرکتهای دست و صورت که در ایران عادی است، در ترکیه ممکن است معنای دیگری داشته باشد. برای جلوگیری از سوءتفاهم، بهتر است چند مورد را اصلاً انجام ندهید:
- اشاره با انگشت اشاره به آدمها: به جای انگشت، با کف دست یا چانه بهطور ملایم اشاره کنید.
- استفاده از برخی نشانههای دست غربی: بعضی از ژستها (مثل ترکیب انگشت شست و اشاره به شکل «اوکی») میتواند در برخی موقعیتها بیادبانه تلقی شود.
- داد زدن و بحث در ملأعام: جر و بحث بلند در رستوران، فروشگاه یا خیابان باعث جلب توجه پلیس و ناراحتی اطرافیان میشود.
- نگاه خیره به افراد: زل زدن طولانیمدت به کسی، مخصوصاً زنان، رفتاری ناخواسته و آزاردهنده است.
اگر اشتباهی کردید یا چیزی را نفهمیدید، یک «سِلام» (سلام)، «تِشِکّور اَدِریم» (ممنون) و لبخند صادقانه، تقریباً همهچیز را حل میکند. مردم ترکیه نسبت به گردشگران مودب بسیار مهربان هستند.
۴. صحبت بیمحابا دربارهی سیاست، ارتش و آتاتورک
یکی از مهمترین موضوعهایی که در ترکیه باید از آن دوری کنید، بحثکردن دربارهی سیاست داخلی، وضعیت اقتصادی، ارتش و بهویژه مصطفی کمال آتاتورک (بنیانگذار جمهوری ترکیه) است.
- از شوخی، تمسخر یا انتقاد صریح نسبت به آتاتورک و نمادهای ملی پرهیز کنید.
- در کافه، تاکسی و جمعهای عمومی وارد بحثهای عمیق سیاسی نشوید؛ مخصوصاً اگر فضای گفتوگو را خوب نمیشناسید.
- در تجمعات سیاسی یا اعتراضات خیابانی حتی برای تماشا هم نایستید و عکس نگیرید.
توهین به نمادهای ملی و شخص آتاتورک در قوانین ترکیه میتواند جرم محسوب شود. برای داشتن سفر آرام، بهتر است این موضوعات را کلاً از فهرست صحبتهای خود حذف کنید.
۵. بیتوجهی به هزینهها، تاکسی و خرید در بازار
یکی از گلایههای رایج گردشگران در ترکیه، پرداخت هزینهی بیشتر از حد معمول است. با چند نکتهی ساده میتوانید از بخش زیادی از سوءاستفادهها و سوءتفاهمها جلوگیری کنید.
۵.۱. تاکسی و حملونقل
- بدون تاکسیمتر سوار نشوید: مطمئن شوید تاکسیمتر روشن است یا دربارهی قیمتِ مسیر از قبل توافق کنید.
- در فرودگاهها و مناطق توریستی ترجیحاً از تاکسیهای رسمی، اپلیکیشنهای معتبر یا کارت حملونقل عمومی استفاده کنید.
- پول خرد همراه داشته باشید تا در برگرداندن بقیهی پول دچار مشکل نشوید.
۵.۲. خرید در بازار و مغازهها
- در بازارهای سنتی (بازار بزرگ، بازار ادویه و…) چانهزدن رایج است؛ اما مؤدبانه و با لبخند.
- از خرید طلا، سنگ قیمتی، فرش گرانقیمت و عتیقه از فروشگاههای ناشناس خودداری کنید؛ فاکتور رسمی و معتبر بگیرید.
- برای پرداخت با کارت، حتماً رسید را چک کنید و مبلغ را در دستگاه بخوانید.
- ترجیحاً از تبدیل ارز در خیابان و دلالهای ناشناس خودداری کنید؛ صرافیهای مجاز استفاده کنید.
- کارت بانکی بینالمللی یا مقداری یورو/دلار بهعنوان پشتیبان همراه داشته باشید.
۶. نادیده گرفتن قوانین، امنیت و موارد کاملاً ممنوع
همانطور که در هر کشور دیگری هم رایج است، بعضی کارها در ترکیه غیرقانونیاند و میتوانند عواقب جدی داشته باشند.
- استفاده یا حمل مواد مخدر: قوانین ترکیه در این زمینه بسیار سختگیرانه است؛ حتی مقدار کم هم میتواند به زندان منجر شود.
- خرید عتیقه، سنگ یا فسیل مشکوک: خارج کردن برخی اشیای قدیمی یا باستانی از کشور ممنوع است و ممکن است به اتهام قاچاق عتیقه منجر شود.
- مصرف افراطی الکل در اماکن عمومی: نوشیدنی الکلی در ترکیه در بار، رستوران و هتل مجاز است؛ اما مستی و رفتار بینظم در خیابان میتواند مشکلساز شود.
- عکس گرفتن از مکانهای حساس: از گرفتن عکس از ساختمانهای نظامی، پلیس و برخی تأسیسات رسمی خودداری کنید.
- ریختن زباله در خیابان: علاوه بر بیاحترامی به شهر، در برخی مناطق ممکن است جریمه به همراه داشته باشد.
هرگونه پیشنهاد «ارزان و بیسند» برای خرید طلا، عتیقه، داروهای ناشناس یا کالاهای «خیلی خاص» را قاطعانه رد کنید. این موارد یا غیرقانونیاند یا احتمال کلاهبرداری در آنها بالاست.
۷. بیتوجهی به ماه رمضان و حساسیتهای مذهبی
در شهرهای بزرگ، زندگی روزمره در ماه رمضان هم جریان دارد؛ اما در محلههای مذهبی یا شهرهای سنتی، باید کمی بیشتر ملاحظه کنید.
- در ساعات روز، در مناطق خیلی مذهبی، از خوردن و آشامیدن در خیابان خودداری کنید یا حداقل سعی کنید در محیطی دور از دید عموم باشد.
- در زمان افطار، رستورانها و کافهها شلوغتر میشوند؛ بهتر است صبور باشید و اگر امکان دارد از قبل رزرو کنید.
- بلند صدازدن موسیقی و جشن در محلههای مذهبی در شبهای خاص میتواند آزاردهنده تلقی شود.
اگر در ماه رمضان به ترکیه سفر میکنید، بهتر است برنامهی بازدید و غذا را کمی منعطفتر بچینید و از تجربهی افطار و سحری در رستورانهای محلی لذت ببرید.
۸. نادیده گرفتن آداب اجتماعی روزمره
بخش مهمی از لذت سفر به ترکیه، ارتباط دوستانه با مردم محلی است. رعایت چند نکتهی ساده، شما را از یک «توریست معمولی» به یک «مهمان محترم» تبدیل میکند.
- سلام و احوالپرسی: گفتن «مِرْهَبا» (سلام) هنگام ورود به فروشگاه یا رستوران، شروع خیلی خوبی است.
- تشکر: بعد از دریافت خدمات، حتماً «تشکّور ادِریم» یا به شکل کوتاهتر «تشکّور» بگویید.
- پذیرایی با چای یا قهوه: اگر مغازهدار برایتان چای آورد، این معمولاً نشانهی احترام است؛ رد کردن آن ایرادی ندارد، اما با لبخند و مؤدبانه.
- انعام (تیپ): در رستورانها معمولاً ۵ تا ۱۰ درصد انعام عرف است؛ در صورت رضایت از سرویس میتوانید بیشتر هم بدهید.
- در صف اتوبوس، تراموا و مترو نظم را رعایت کنید.
- برای سالمندان، زنان باردار و افراد دارای معلولیت صندلی خود را واگذار کنید.
- در آسانسور و فضاهای بسته خیلی بلند صحبت نکنید.
۹. آب، غذا و عادتهای تغذیهای ناآگاهانه
غذاهای ترکیه برای بسیاری از ایرانیها لذیذ و جذاب است؛ اما تغییر رژیم غذایی ناگهانی ممکن است باعث دلدرد یا ناراحتی گوارشی شود.
- در صورت حساسیت معده، بهتر است از آب معدنی بستهبندیشده استفاده کنید.
- غذاها را از رستورانها و اغذیهفروشیهای تمیز و شلوغ انتخاب کنید.
- در مصرف غذاهای خیلی چرب، شیرین یا خیلی تند (مثل برخی انواع سوجوک و بستنیها) زیادهروی نکنید.
اگر با کودکان سفر میکنید، میانوعدههای ساده مثل بیسکویت، میوه، آجیل و آب معدنی همراه داشته باشید تا مجبور نشوید در هر جایی غذا تهیه کنید.
جمعبندی: چطور در ترکیه گردشگری محترم و راحت باشیم؟
پاسخ کوتاه این است: با احترام، آگاهی و کمی دقت. اگر با ذهن باز وارد ترکیه شوید، آداب و قوانین را رعایت کنید و به فرهنگ و باورهای مردم احترام بگذارید، تقریباً هیچ مشکلی برایتان پیش نمیآید و حتی با خاطراتی بسیار شیرین به خانه برمیگردید.
کارهایی که باید از آنها در ترکیه پرهیز کنید، شامل بیاحترامی به مذهب و آتاتورک، پوشش نامناسب در اماکن مذهبی، بیدقتی در تاکسی و خرید، استفاده از مواد غیرقانونی، شوخی با سیاست و رفتارهای پر سر و صدا در مکانهای عمومی است.
با رعایت همین چند اصل ساده، سفر شما به ترکیه نهتنها بیدردسر، بلکه سرشار از مهماننوازی، لبخند، تاریخ و طعمهای فراموشنشدنی خواهد بود.
دیدگاهتان را بنویسید