آیا در ترکیه صدای اذان را میشنوم و چگونه باید به آن واکنش نشان دهم؟
ترکیه کشوری با اکثریت مسلمان و سنتهای مذهبی ریشهدار است؛ بنابراین شنیدن صدای اذان در شهرهای مختلف این کشور یک تجربه کاملاً طبیعی و روزمره محسوب میشود. اگر برای نخستین بار به ترکیه سفر میکنید، ممکن است از خود بپرسید: «چند بار در روز اذان پخش میشود؟ آیا در همهجا صدای اذان به گوش میرسد؟ و به عنوان یک گردشگر، چه واکنشی مناسب و محترمانه است؟» در این راهنمای کامل، به این پرسشها پاسخ میدهیم و نکات مهم فرهنگی را با زبانی ساده مرور میکنیم.
آیا در ترکیه صدای اذان را در همهجا میشنوم؟
بله؛ در بیشتر شهرها و محلههای ترکیه، بهویژه در استانبول، آنکارا، ازمیر و شهرهای توریستی، صدای اذان از منارههای مساجد از بلندگوها پخش میشود. هر مسجد معمولاً سیستم صوتی خود را دارد و در زمانهای مشخص، اذان پنج نوبت نماز را پخش میکند.
- اذان صبح (Sabah)
- اذان ظهر (Öğle)
- اذان عصر (İkindi)
- اذان مغرب (Akşam)
- اذان عشا (Yatsı)
در محلههایی که مساجد نزدیک هم هستند، ممکن است چند صدای اذان را همزمان بشنوید؛ تجربهای که بسیاری از گردشگران آن را بخشی از هویت صوتی شهرهای ترکیه توصیف میکنند.
اگر خواب سبکی دارید، ممکن است اذان صبح برایتان قابلتوجه باشد؛ انتخاب هتل با پنجرههای دوجداره یا اتاقهای داخلی میتواند به داشتن خواب آرامتر کمک کند.
اذان چه جایگاهی در فرهنگ و زندگی روزمره ترکیه دارد؟
اذان در ترکیه نهتنها اعلام زمان نماز برای مسلمانان است، بلکه بخشی از ریتم روزانه زندگی شهری محسوب میشود. بسیاری از مردم برنامههای روزمره خود را ناخودآگاه با این زمانها تنظیم میکنند؛ از زمان صرف غذا گرفته تا باز و بسته شدن برخی مغازهها در ماه رمضان.
حتی اگر خودتان نیازی به عملکردن بر اساس اذان نداشته باشید، شناخت این زمانها کمک میکند رفتار اطرافیان و تغییر حالوهوای شهر را بهتر درک کنید؛ مثلاً شلوغ شدن مساجد هنگام اذان مغرب در ماه رمضان.
به عنوان گردشگر، هنگام شنیدن اذان چه کار باید بکنم؟
اگر مسلمان نیستید، هیچ وظیفه مذهبی برای پاسخ دادن به اذان ندارید؛ اما رعایت چند نکته ساده، احترام شما به فرهنگ میزبان را نشان میدهد و باعث میشود تعاملتان با مردم محلی دوستانهتر باشد.
- در نزدیکی مسجد، هنگام پخش اذان صدای خود را کمی پایین بیاورید.
- اگر موسیقی بلند پخش میکنید، بهتر است در این دقایق صدا را کم کنید.
- اگر مشغول عکاسی یا فیلمبرداری هستید، مراقب باشید مزاحم نمازگزاران نشوید.
در بیشتر موقعیتها، کافی است به کار عادی خود ادامه دهید، اما از خنده و شوخیهای خیلی بلند یا رفتارهای نامناسب در نزدیکی مسجد در هنگام اذان پرهیز کنید.
اگر خودم مسلمان هستم، چگونه میتوانم به اذان پاسخ دهم؟
اگر مسلمان هستید و میخواهید مطابق سنت خود عمل کنید، میتوانید همانطور که در کشور خودتان عادت دارید، در دل یا بهآرامی جملات اذان را تکرار کنید یا پس از پایان اذان دعاهای مخصوص را بخوانید. این موضوع امری شخصی است و کسی به آن توجه خاصی نخواهد کرد.
در اماکن عمومی نیازی نیست واکنش آشکاری نشان دهید؛ اگر مایل به نماز خواندن هستید، میتوانید به نزدیکترین مسجد مراجعه کنید که معمولاً در اطرافتان در دسترس خواهد بود.
در هنگام اذان از چه رفتارهایی باید پرهیز کنم؟
بیشتر حساسیتها در رابطه با اذان نه به خاطر قوانین رسمی، بلکه به دلیل احترام فرهنگی است. دوری از برخی رفتارها کمک میکند ناخودآگاه باعث ناراحتی دیگران نشوید:
- شوخی، تقلید یا مسخرهکردن صدای اذان یا مؤذن.
- پخش موسیقی خیلی بلند در نزدیکی مسجد در زمان اذان.
- عکاسی نزدیک و مزاحم از نمازگزاران بدون اجازه.
- داد و فریاد یا رفتارهای پر سروصدا مقابل درِ مسجد.
هرچند ترکیه کشوری گردشگرپذیر و نسبتاً باز است، اما بیاحترامی آشکار به نمادهای مذهبی (مثل اذان) میتواند برای برخی افراد بسیار آزاردهنده باشد و به درگیری لفظی یا نگاههای منفی منجر شود.
تجربه شنیدن اذان در محلهها و شهرهای مختلف
تجربه شنیدن اذان در ترکیه بسته به شهر و محله متفاوت است. در محلههای تاریخی و قدیمی استانبول، مانند سلطاناحمد یا فاتح، فضای مذهبی پررنگتر است و صدای اذان بخش مهمی از هویت محله بهشمار میآید. در محلههای مدرنتر یا مناطق ساحلی توریستی، ممکن است فضای عمومی کمتر مذهبی به نظر برسد، اما همچنان صدای اذان در ساعتهای مشخص به گوش میرسد.
بسیاری از مسافران، بهخصوص کسانی که برای اولین بار به کشوری مسلمان سفر میکنند، شنیدن اذان بر فراز شهر را یکی از خاطرهانگیزترین بخشهای سفر خود توصیف میکنند؛ بهویژه هنگام غروب آفتاب در کنار تنگه بسفر.
در ماه رمضان و اعیاد، اذان چه تفاوتی دارد؟
در ماه رمضان، زمان اذان مغرب اهمیت ویژهای پیدا میکند، چون آغاز افطار است و در شهر حالوهوای خاصی بهوجود میآید. رستورانها، خانوادهها و حتی افطاریهای خیابانی، همگی منتظر شنیدن اذان مغرب میمانند تا روزه خود را باز کنند.
در اعیاد مذهبی نیز ممکن است صدای اذان و نماز عید با حضور گستردهتر مردم در مساجد همراه باشد و شما فضای کاملاً متفاوت و پرنشاطی را در سطح شهر تجربه کنید.
جمعبندی؛ اذان را بشنوید، احترام بگذارید و از تجربه فرهنگی لذت ببرید
پاسخ کوتاه به پرسش «آیا در ترکیه صدای اذان را میشنوم و چگونه باید به آن واکنش نشان دهم؟» این است: بله، در اغلب شهرها و محلهها صدای اذان بخشی طبیعی از زندگی روزمره است و شما بهعنوان گردشگر تنها کافی است با کمی احترام و درک فرهنگی به آن گوش بسپارید.
نیازی نیست کار خاصی انجام دهید؛ نه قانون رسمی برای ایستادن وجود دارد و نه الزامی برای واکنش مذهبی. فقط با کاهش سروصدا در نزدیکی مساجد، خودداری از رفتارهای تمسخرآمیز و رعایت حریم عبادت دیگران، هم سفر آرامتری خواهید داشت و هم تصویری محترمانه از خود بهجا میگذارید. در عوض، میتوانید این لحظات را فرصتی برای لمس بعد دیگری از فرهنگ ترکیه بدانید.
دیدگاهتان را بنویسید