وقتی صحبت از بهترین غذاهای ژاپنی می‌شود، سوشی تقریباً اولین نامی است که به ذهن می‌رسد. سوشی در ژاپن بسیار ساده‌تر، تازه‌تر و کم‌سُس‌تر از نسخه‌های رایج در دیگر کشورهاست. برنج سرکه‌ای با تکه‌ای ماهی تازه یا غذاهای دریایی، ترکیبی است که اگر درست و اصولی سرو شود، طعمی کاملاً متفاوت برای شما می‌سازد.

• نیگیری سوشی (Nigiri): برنج قالب‌گرفته‌ی کوچک با تکه‌ای ماهی یا میگوی تازه روی آن؛ ساده، کلاسیک و اصیل.
• ماکی رول (Maki): رول‌های برنج و ماهی یا سبزیجات که با نوری (ورق جلبک) پیچیده می‌شوند.
• ساشیمی (Sashimi): برش‌های نازک ماهی یا غذای دریایی بدون برنج؛ مخصوص کسانی که طعم خالص و طبیعی را دوست دارند.

اگر دوست دارید در هوای خنک یا روزهای شلوغ سفر، یک غذای گرم و سیرکننده بخورید، نودل‌های ژاپنی بهترین انتخاب‌اند. رامن، اودون و سوبا هر کدام شخصیت و طعم مخصوص خود را دارند و در اغلب شهرهای ژاپن در دسترس‌اند.

• رامن (Ramen): نودل‌های گندمی در آبگوشت غلیظ (معمولاً مرغ، گوشت یا میسو) همراه با تاپینگ‌هایی مانند ورقه‌های گوشت خوک (چاشو)، تخم‌مرغ نیم‌پز، ذرت، جوانه و جلبک. سبک‌های معروف شامل شیو (نمکی)، شیو‌یو (سویاسس)، میسو و تونکوتسو (آبگوشت غلیظ استخوان).
• اودون (Udon): نودل‌های ضخیم و نرم در آبگوشت سبک؛ بهترین گزینه برای کسانی که طعم ساده‌تر و ملایم‌تر را ترجیح می‌دهند.
• سوبا (Soba): نودل‌های نازک تهیه‌شده از آرد گندم سیاه. سوبا را می‌توان گرم در سوپ یا سرد به همراه سس مخصوص (Tsuyu) میل کرد.

یکی از لذت‌بخش‌ترین بخش‌های کشف غذاهای خیابانی ژاپن، قدم زدن در خیابان‌های شلوغ اوزاکا و توکیو است. اوزاکا به‌عنوان «آشپزخانه ژاپن» شناخته می‌شود و پر است از دکه‌هایی که غذاهای سریع، ارزان و فوق‌العاده خوشمزه سرو می‌کنند.

• تاکویاکی (Takoyaki): توپک‌های خمیری پر شده با تکه‌های کوچک اختاپوس، پیاز و سس مخصوص. روی آن سس قهوه‌ای، مایونز و پولک‌های ماهی خشک (کاتسوبوشی) می‌ریزند که روی غذا می‌رقصند!
• اوکونومی‌یاکی (Okonomiyaki): شبیه نوعی پنکیک نمکی که با کلم، خمیر، گوشت یا غذاهای دریایی درست می‌شود و روی صفحه داغ جلوی چشم شما پخته می‌شود. سبک اوزاکا و هیروشیما کمی با هم تفاوت دارند.
• یاکیتوری (Yakitori): سیخ‌های کوچک مرغ کبابی (و قسمت‌های مختلف آن) که روی منقل ذغال گریل می‌شوند؛ همراه با سس شیرین‌ـ‌نمکی (تاره) یا فقط نمک.

برنج نقش مرکزی در بسیاری از غذاهای سنتی ژاپن دارد. اگر به دنبال وعده‌های سیرکننده و نسبتاً مقرون‌به‌صرفه هستید، غذاهای کاسه‌ای (Donburi) و برنجی انتخاب عالی‌اند.

• گیودون (Gyudon): برنج سفید با لایه‌ای از برش‌های نازک گوشت گاو و پیاز که در سسی شیرین‌ـ‌نمکی پخته شده‌اند. این غذا در زنجیره‌های ارزان‌قیمت مثل Yoshinoya و Sukiya بسیار رایج است.
• کاری ژاپنی (Japanese Curry): کاری ژاپنی نسبت به کاری هندی ملایم‌تر و غلیظ‌تر است و معمولاً همراه برنج سرو می‌شود؛ گاهی با کتلت گوشت سوخاری (کاری کاتسو).
• اونگیری (Onigiri): مثل «ساندویچ برنجی»؛ توپ‌ها یا مثلث‌های برنجی که با نوری پوشیده شده و داخلشان موادی مثل ماهی، آلو، تن ماهی یا سبزیجات قرار می‌گیرد. اونگیری‌ها را می‌توانید در تمام فروشگاه‌های زنجیره‌ای (Konbini) پیدا کنید.

اگر دوست دارید عمیق‌تر با فرهنگ غذایی ژاپن آشنا شوید، حتماً یک وعده از غذاهای سنتی و تشریفاتی ژاپنی را امتحان کنید. این غذاها بیشتر در ریوکان‌ها (مسافرخانه‌های سنتی) و رستوران‌های خاص سرو می‌شوند.

• کایسکی (Kaiseki): مجموعه‌ای از چندین بشقاب کوچک و بسیار هنرمندانه که بر اساس فصل طراحی می‌شود. تمرکز اصلی روی تعادل طعم، رنگ، بافت و چیدمان است؛ مثل یک «هنر خوراکی» کامل.
• شابو شابو (Shabu-shabu): گوشت بسیار نازک برش‌خورده و سبزیجات تازه که خودتان در قابلمه آب یا آبگوشت جوشان روی میز، لحظه‌ای می‌جوشانید و با سس‌های مخصوص میل می‌کنید.
• سوکی‌یاکی (Sukiyaki): شبیه شابوشابو اما با سسی شیرین‌ـ‌نمکی (معمولاً بر پایه سویا و شکر)؛ مواد در همان سس پخته شده و طعم قوی‌تری دارند.

ژاپن در کنار غذاهای اصلی، دنیای شگفت‌انگیزی از شیرینی‌ها و نوشیدنی‌های خاص دارد. اگر عاشق طعم‌های لطیف، ظاهری زیبا و تجربه‌های جدید هستید، دسرهای ژاپنی برای شما یک سورپرایز خوشمزه خواهند بود.

• ماتچا (Matcha): چای سبز پودری غلیظ که هم به صورت نوشیدنی و هم در کیک‌ها، بستنی‌ها و شیرینی‌ها استفاده می‌شود. اگر به طعم چای سبز علاقه دارید، حتماً بستنی ماتچا یا لاته ماتچا را امتحان کنید.
• موچی (Mochi): شیرینی نرم و چسبناک تهیه‌شده از برنج کوبیده؛ داخل آن ممکن است خامه، بستنی یا خمیر لوبیا قرمز باشد. انواع موچی در فروشگاه‌ها و شیرینی‌فروشی‌ها قابل تهیه است.
• تاییاکی (Taiyaki): شیرینی ماهی‌شکل که داخل آن معمولاً خمیر لوبیا قرمز شیرین، کرم یا شکلات قرار می‌گیرد. این شیرینی بیشتر در دکه‌های خیابانی پیدا می‌شود.

برای این‌که تجربه شما از غذا خوردن در ژاپن محترمانه و راحت باشد، بد نیست با چند نکته ساده از آداب غذا آشنا شوید. رعایت این نکات به شما کمک می‌کند احترام بیشتری به فرهنگ محلی نشان دهید.

1. در بیشتر رستوران‌ها، قبل از غذا حوله گرم یا دستمال مرطوب برای تمیز کردن دست‌ها می‌آورند؛ این کار را قبل از خوردن انجام دهید.
2. در صورت وجود، ابتدا از «اوچیکوشی» یا نوشیدنی روی میز (مثل چای) بنوشید و سپس سراغ غذا بروید.
3. در استفاده از چوب غذا (هاشی)، از فرو کردن عمودی در برنج خودداری کنید؛ این کار در فرهنگ ژاپنی نشانه‌ای سوگواری است.
4. گرفتن غذا از چوب‌غذا به چوب‌غذای فرد دیگر نیز مورد پسند نیست؛ در صورت نیاز، بشقاب را جلو ببرید تا فرد مقابل خودش بردارد.
5. در بسیاری از رستوران‌ها، پرداخت حساب در پیشخوان انجام می‌شود نه روی میز؛ به علامت یا توضیحات منو توجه کنید.