زبان رسمی ازبکستان، ازبکی است، اما در برخی مناطق به‌ویژه در سمرقند و بخارا، جمعیت قابل توجهی از مردم به زبان‌های نزدیک به فارسی مانند تاجیکی/فارسی صحبت می‌کنند. همین نزدیکی زبانی باعث شده تعدادی از راهنماها بتوانند با گردشگران فارسی‌زبان به خوبی ارتباط برقرار کنند.

• زبان‌های رایج: ازبکی، روسی، در برخی مناطق تاجیکی.
• انگلیسی: بیشتر در مراکز توریستی، هتل‌ها و رستوران‌ها.
• فارسی/تاجیکی: در میان برخی راهنماهای محلی و جوامع فارسی‌تبار.

مهم‌ترین موضوع برای پیدا کردن راهنمای فارسی، کانال صحیح جست‌وجو است. در ادامه رایج‌ترین روش‌ها را بررسی می‌کنیم.

الف) آژانس‌های گردشگری محلی در تاشکند، سمرقند و بخارا

بسیاری از آژانس‌های گردشگری محلی، به‌خصوص آن‌هایی که با گردشگران ایرانی کار می‌کنند، چند راهنمای فارسی‌دان در تیم خود دارند. کافی است هنگام تماس یا مکاتبه، به‌طور واضح بگویید که به راهنمای فارسی‌زبان نیاز دارید.

ب) تورهای ایرانی یا تورهای ویژه فارسی‌زبانان

برخی تورهای گروهی که از ایران یا کشورهای فارسی‌زبان به ازبکستان برگزار می‌شوند، راهنمای فارسی‌زبان ثابت دارند. اگر دوست دارید همه چیز از قبل تنظیم باشد، این گزینه می‌تواند برای شما مناسب باشد.

ج) درخواست از هتل یا گِست‌هاوس

در شهرهای توریستی، کارکنان هتل‌ها معمولاً با راهنمایان محلی در ارتباط هستند və می‌توانند برای شما راهنمای فارسی‌دان یا حداقل راهنمایی که کمی فارسی یا تاجیکی بلد است پیدا کنند.

در همه شهرها احتمال پیدا کردن راهنمای فارسی یکسان نیست. به‌طور کلی، هرچه شهر توریستی‌تر و تاریخی‌تر باشد، احتمال حضور راهنمایان فارسی‌دان بیشتر است.

• تاشکند: پایتخت، مرکز آژانس‌ها و نقطه شروع بسیاری از تورها؛ احتمال دسترسی به راهنمای فارسی در این شهر بالاتر است.
• سمرقند: به دلیل حضور گردشگران ایرانی و فارسی‌زبان، تعدادی راهنمای آشنا به فارسی یا تاجیکی فعالیت می‌کنند.
• بخارا: شهری تاریخی با جمعیت تاجیک‌زبان؛ امکان یافتن راهنماهایی که فارسی را متوجه می‌شوند وجود دارد.
• خیوه: احتمال کمتر از شهرهای دیگر، اما در تورهای از قبل برنامه‌ریزی‌شده امکان همراهی راهنمای فارسی وجود دارد.

فقط فارسی‌دان بودن برای یک راهنمای خوب کافی نیست. برای داشتن تجربه‌ای حرفه‌ای و امن، به موارد زیر توجه کنید:

۱) داشتن مجوز رسمی راهنمای گردشگری

بهتر است راهنمای شما ثبت‌شده و دارای مجوز رسمی باشد. این موضوع علاوه بر کیفیت بهتر، از نظر قانونی نیز امنیت بیشتری برایتان ایجاد می‌کند.

۲) آشنایی با تاریخ و فرهنگ ایران و فارسی‌زبانان

راهنمایی که با زمینه فرهنگی شما آشناست، بهتر می‌تواند شباهت‌ها و تفاوت‌های فرهنگی میان ایران و ازبکستان را توضیح دهد و اطلاعاتی عمیق‌تر ارائه کند.

۳) شفافیت در هزینه‌ها و خدمات

حتماً قبل از شروع تور، درباره جزئیات زیر به توافق برسید:

• مدت زمان تور در هر روز
• هزینه روزانه راهنما و نحوه پرداخت
• این‌که آیا هزینه‌های حمل‌ونقل و ورودی‌ها جداست یا خیر

در بعضی تاریخ‌ها یا شهرها ممکن است نتوانید به‌راحتی راهنمای فارسی‌زبان پیدا کنید. در این شرایط، چند راه‌حل جایگزین وجود دارد:

• استفاده از راهنمای انگلیسی‌زبان و یک اپلیکیشن ترجمه برای توضیح‌های تکمیلی.
• دانلود راهنمای صوتی یا متنی درباره سمرقند، بخارا و خیوه به زبان فارسی پیش از سفر.
• هماهنگی از قبل با یک راهنمای فارسی که از شهر دیگری به شما ملحق شود (در تورهای چندروزه).

هزینه راهنمای فارسی‌زبان معمولاً کمی بیشتر از راهنمای انگلیسی‌زبان است، زیرا تعداد آن‌ها کمتر است. البته نرخ دقیق به شهر، فصل سفر، نوع تور (نیم‌روزه، تمام‌روزه یا چندروزه) و سطح تخصص راهنما بستگی دارد.

• تور نیم‌روزه شهری: معمولاً ارزان‌تر و مناسب برای بازدید از یک یا دو جاذبه اصلی.
• تور تمام‌روزه: برای بازدید کامل از جاذبه‌های مهم یک شهر مانند سمرقند یا بخارا.
• تور چندروزه: همراهی راهنما در چند شهر و هماهنگی حمل‌ونقل و برنامه سفر.