چه آداب و رسومی را قبل از سفر به عمان باید بدانیم؟ (راهنمای فرهنگ و رفتار در عمان)
آشنایی با آداب و رسوم عمان و درک فرهنگ مردم این کشور، هم باعث میشود سفر شما محترمانهتر و لذتبخشتر باشد و هم به ایجاد ارتباطی صمیمیتر با عمانیها کمک میکند. عمان کشوری مسلمان، مهماننواز و آرام است و رعایت چند نکته ساده درباره پوشش، رفتار اجتماعی، عکاسی، مهمانی و حضور در اماکن مذهبی، برای هر گردشگر – بهخصوص مسافران ایرانی – بسیار مهم است. در این مقاله بهصورت جامع بررسی میکنیم که قبل از سفر به عمان، چه آداب فرهنگی و چه قوانین نانوشتهای را باید بدانید.
۱. نگاهی کلی به فرهنگ و آداب اجتماعی در عمان
فرهنگ عمان بر پایه احترام، دین اسلام، خانواده و مهماننوازی شکل گرفته است. مردم معمولاً آرام، متین و صبور هستند و در برخورد با گردشگران، رفتار مؤدبانهای دارند. صحبت با صدای بلند، جر و بحث در ملأعام و بیاحترامی به دیگران بهشدت ناپسند است.
برای اینکه در چشم عمانیها مسافری محترم و آگاه دیده شوید، کافی است به احترام متقابل، پوشش مناسب و آرامش در رفتار توجه کنید.
ترکیب «احترام، آرامش و حیا» سه ویژگی اصلی رفتار اجتماعی در عمان است؛ اگر این سه را در نظر داشته باشید، تقریباً همیشه در مسیر درست هستید.
۲. سلام و احوالپرسی؛ اولین قدم برای ارتباط خوب
سلام و احوالپرسی در فرهنگ عمان بسیار مهم است و معمولاً با عبارت «السلام علیکم» یا «مرحبا» آغاز میشود. اگر عربی نمیدانید، حتی یک «سلام» ساده هم برای شروع کافی است. عمانیها معمولاً مؤدب و کمحرفاند، اما اگر حس صمیمیت کنند، گفتوگو طولانی میشود.
نکات مهم در سلام و احوالپرسی:
- ابتدا یک سلام محترمانه کنید و با لبخند همراه باشید.
- با مردان میتوانید دست دهید؛ اما با زنان، تنها در صورتی دست دهید که خودشان دست دراز کردند.
- استفاده از عبارات محترمانه مثل «شکراً» (متشکرم) و «من فضلك» (لطفاً) تأثیر بسیار خوبی دارد.
اگر چند عبارت ساده عربی مانند «سلام علیکم»، «شکراً» و «عفواً» را قبل از سفر یاد بگیرید، برخورد شما برای عمانیها بسیار دوستداشتنیتر میشود.
۳. پوشش مناسب در عمان؛ نقش حیا و احترام
عمان کشوری مسلمان و نسبتاً سنتی است، اما در عین حال، نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه، فضای میانهروتر و منعطفتری دارد. با این حال، رعایت پوشش متعارف و محترمانه در محیطهای عمومی ضروری است.
راهنمای کلی پوشش برای گردشگران:
- برای آقایان: شلوار بلند یا شلوارک تا روی زانو، تیشرت یا پیراهن با آستین کوتاه یا بلند. لباسهای بیش از حد تنگ یا رکابی در اماکن عمومی توصیه نمیشود.
- برای خانمها: شلوار یا دامن حداقل تا روی زانو، بلوزی که شانهها و یقه را پوشانده باشد. مانتو بلند الزامی نیست، اما پوشش ساده و پوشیده احترامبرانگیزتر است.
- در سواحل عمومی: لباس شنا را زیر لباس دیگر بپوشید و فقط در محدودههای مشخص استفاده کنید؛ در سواحل خصوصی هتلها معمولاً آزادی بیشتری وجود دارد.
هنگام ورود به مسجد، مردان باید شلوار بلند و پیراهن آستیندار بپوشند و زنان باید موها، دستها و پاها را با لباس مناسب (مانند مانتو بلند و روسری) بپوشانند. برخی مساجد چادر یا عبای مخصوص در اختیار بازدیدکنندگان قرار میدهند.
۴. آداب مسجد و مکانهای مذهبی در عمان
مساجد در عمان علاوه بر نقش مذهبی، جاذبههای فرهنگی و معماری نیز هستند. در برخی مساجد بزرگ، گردشگران غیرمسلمان هم میتوانند در ساعات معین بازدید داشته باشند؛ اما رعایت احترام در این مکانها بسیار مهم است.
- قبل از ورود، کفشهای خود را در محل مشخص بگذارید.
- در داخل مسجد آرام صحبت کنید و از دویدن کودکان جلوگیری کنید.
- از عکسبرداری در زمان نماز یا از افراد در حال عبادت خودداری کنید.
- از لمس قرآن، محراب یا اشیای مقدس بدون اجازه بپرهیزید.
حتی اگر فقط برای دیدن معماری مسجد وارد میشوید، دقایقی را در سکوت بنشینید؛ این کار نشان میدهد که به فضای معنوی مکان احترام میگذارید.
۵. رفتار در ماه رمضان و ایام مذهبی
در ماه رمضان، فضای عمومی عمان معنویتر و قوانین کمی متفاوت میشود. خوردن و آشامیدن در ملأعام در ساعات روز، برای مسلمانان و غیرمسلمانان، پسندیده نیست و در بسیاری از کشورها ممنوع است.
- در طول روز، در انظار عمومی از خوردن، نوشیدن و سیگار کشیدن خودداری کنید.
- هتلها و برخی رستورانها ممکن است در پشت پرده یا فضای پوشیده سرویس دهند.
- سر و صدا، موسیقی بلند و شوخیهای نامناسب در این ماه حساسیتزا است.
حتی اگر روزه نیستید، احترام به حال و هوای رمضان هم از نظر قانونی و هم از نظر اخلاقی بسیار مهم است و کمک میکند تجربهای مثبت از تعامل با مردم عمان داشته باشید.
۶. عکاسی و حریم خصوصی؛ کجا اجازه داریم عکس بگیریم؟
عمان کشوری بسیار فوتوژنیک است؛ اما در عکاسی باید به حریم خصوصی افراد و امنیت توجه کنید. عکاسی از برخی ساختمانهای دولتی، مراکز نظامی یا زیرساختهای حساس میتواند مشکلساز شود.
- قبل از عکاسی از چهره افراد، بهخصوص زنان و کودکان، حتماً اجازه بگیرید.
- از عکاسی بیاجازه در بازارها، روستاها یا مراسم سنتی خودداری کنید.
- از تابلوها و علائم «No Photo» پیروی کنید.
- در صورت تردید، از راهنمای تور یا مسئول محل سؤال کنید.
گرفتن عکس از افراد بدون اجازه و انتشار آن در شبکههای اجتماعی میتواند علاوه بر بیاحترامی، در برخی موارد پیامد قانونی هم داشته باشد؛ کمی احتیاط، از بسیاری دردسرها جلوگیری میکند.
۷. مهماننوازی، قهوه عمانی و آداب پذیرایی
عمانیها به مهماننوازی معروفاند. اگر به خانهای عمانی یا حتی مغازهای سنتی دعوت شدید و برایتان قهوه یا خرما آوردند، این نشانه احترام و صمیمیت است.
- قهوه عمانی را معمولاً در فنجانهای کوچک سرو میکنند؛ نخوردن آن ممکن است بیاحترامی تلقی شود.
- معمولاً چند جرعه مینوشید و برای نشان دادن اینکه کافی است، فنجان را به آرامی تکان میدهید.
- تعریف از قهوه، خرما یا میزبانی، باعث خوشحالی میزبان میشود.
اگر به خانهای دعوت شدید، آوردن یک هدیه کوچک (مثلاً شیرینی یا یادگاری از ایران) حرکت بسیار زیبایی است و نشان میدهد برای رابطه انسانی ارزش قائل هستید.
۸. قوانین نانوشته درباره رفتار عمومی، الکل و محبت در ملأعام
در عمان، حفظ آرامش و احترام در فضاهای عمومی اهمیت زیادی دارد. فریاد زدن، بحث تند، توهین و رفتارهای پرخاشگرانه بهشدت ناپسند است و پلیس در صورت نیاز وارد عمل میشود.
- مصرف الکل تنها در مکانهای مجاز (هتلها و بعضی رستورانها) و برای افراد دارای مجوز مجاز است.
- مستی در ملأعام یا رانندگی پس از مصرف الکل جرم سنگین محسوب میشود.
- بوسیدن، در آغوشگرفتن و نمایش محبت شدید بین زوجها در ملأعام مناسب نیست.
- حجاب کامل برای گردشگران اجباری نیست، اما پوشش بسیار باز میتواند جلب توجه و نارضایتی کند.
بیاحترامی به دین اسلام، توهین به سنتها و نمادهای مذهبی یا رفتار نامناسب در مکانهای مذهبی میتواند علاوه بر واکنش اجتماعی، پیامد قانونی هم داشته باشد. رعایت احترام، مهمترین اصل است.
۹. چند نکته کاربردی برای احترام به فرهنگ عمان
- در صفها (بانک، رستوران، تاکسی) نوبت را رعایت کنید و از جلو زدن خودداری کنید.
- اگر کسی از شما خواست در عکسش نباشید، لبخند بزنید و کناری بروید.
- در تاکسیها و فروشگاهها با آرامش صحبت کنید؛ چانهزدن شدید در همهجا رایج نیست.
- قبل از ورود به خانهها، فرشفروشیها یا برخی مغازهها، به کفشها و تابلوها توجه کنید؛ شاید لازم باشد کفشها را دربیاورید.
اگر در مورد یک رفتار دودل هستید، سادهترین راه این است که به رفتار مردم محلی نگاه کنید و همان را الگو قرار دهید؛ این کار شما را در چشم عمانیها به «گردشگری محترم و فهمیده» تبدیل میکند.
جمعبندی: چگونه در عمان محترمانه و حرفهای رفتار کنیم؟
عمان با ترکیبی از فرهنگ اسلامی، سنتهای عربی و روحیه آرام، یکی از دوستداشتنیترین مقاصد سفر در منطقه است. اگر به دنبال تجربهای عمیقتر از یک سفر معمولی هستید، آشنایی با آداب و رسوم عمان و رعایت چند نکته ساده، تصویر شما را در ذهن میزبانان عمانی بسیار مثبت خواهد کرد.
کافی است در طول سفر، پوشش مناسب را رعایت کنید، به مسجد و ماه رمضان احترام بگذارید، بدون اجازه از مردم عکس نگیرید، در رفتار عمومی آرام و محترم باشید و از مهماننوازی عمانیها با قدردانی استقبال کنید. در این صورت، نه تنها مشکلی نخواهید داشت، بلکه احتمالاً با لبخند، دعوت به قهوه و خاطرات خوب زیادی از عمان برمیگردید.
شناخت فرهنگ و آداب عمان قبل از سفر، شما را از یک «توریست عادی» به یک «گردشگر آگاه و حرفهای» تبدیل میکند؛ کسی که میزبانان عمانی از حضورش خوشحال میشوند و درها را با احترام بیشتری به روی او باز میکنند.
دیدگاهتان را بنویسید