Japan Rail Pass یک پاس سفر ریلی با تخفیف ویژه است که فقط برای توریست‌های خارجی طراحی شده و به شما امکان می‌دهد در بازه‌ای مشخص (۷، ۱۴ یا ۲۱ روز) به‌صورت نامحدود روی اکثر قطارهای JR در سراسر ژاپن سفر کنید. این پاس معمولاً شامل موارد زیر است:

• بسیاری از قطارهای شینکانسن (Bullet Train) در مسیرهای اصلی مانند توکیو–کیوتو–اوزاکا–هیروشیما.
• قطارهای محلی، سریع و اکسپرس روی خطوط شرکت‌های مختلف JR در سراسر کشور.
• برخی خطوط اتوبوس‌های JR و یک خط مهم فِری (مثل فری میجیما در هیروشیما).

برای استفاده از Japan Rail Pass به‌عنوان توریست، باید با وضعیت ورود «Temporary Visitor» (بازدیدکننده موقت) وارد ژاپن شوید و این وضعیت روی پاسپورت شما به‌صورت مهر یا برچسب ثبت شده باشد.

به‌طور خلاصه، از نگاه قوانین، JR Pass فقط برای افرادی معتبر است که:

• اتباع خارجی هستند (ساکن دائمی ژاپن نیستند).
• برای گردشگری کوتاه‌مدت وارد ژاپن می‌شوند.
• در پاسپورت آن‌ها مهر یا برچسب «Temporary Visitor» هنگام ورود درج شده است.

اگر در گیت‌های خودکار فرودگاه از e-Gate استفاده می‌کنید، ممکن است مهر فیزیکی روی پاسپورت شما ثبت نشود. در این حالت، بهتر است از مأمور مسئول درخواست کنید مهر وضعیت Temporary Visitor را به‌صورت دستی روی پاسپورت شما درج کند تا بعداً در زمان دریافت JR Pass مشکلی ایجاد نشود.

Japan Rail Pass در چند نسخه اصلی عرضه می‌شود تا بتواند با سبک‌های مختلف سفر هماهنگ شود:

• ۷ روزه – مناسب سفرهای فشرده یا برنامه‌های ۷ تا ۱۰ روزه با چند شهر اصلی.
• ۱۴ روزه – مناسب سفری آرام‌تر بین چند منطقه (کانتو، کانسای، کیوشو و…).
• ۲۱ روزه – برای سفرهای طولانی و عمیق در سراسر ژاپن.

نسخه Ordinary برای بیشتر توریست‌ها کافی و اقتصادی است؛ در حالی‌که Green Car صندلی‌های بزرگ‌تر، فضای آرام‌تر و تجربه لوکس‌تری ارائه می‌دهد؛ مخصوصاً اگر قرار است زمان زیادی را در قطار بگذرانید.

به‌عنوان یک توریست، معمولاً دو راه اصلی برای خرید JR Pass دارید:

1. خرید آنلاین از وب‌سایت رسمی یا نمایندگان معتبر
   می‌توانید از سایت رسمی Japan Rail Pass یا آژانس‌های معتبر بین‌المللی خرید کنید. در روش آنلاین، معمولاً یک کد QR یا Exchange Order دریافت می‌کنید که بعداً در ژاپن آن را به پاس فیزیکی تبدیل می‌کنید.
2. خرید حضوری در ژاپن
   در برخی فرودگاه‌های بین‌المللی (مثل ناریتا، هانِدا و کانسای) و در ایستگاه‌های بزرگ JR می‌توانید مستقیماً JR Pass را بخرید. معمولاً قیمت خرید حضوری کمی بالاتر از خرید آنلاین است، اما برای تصمیم‌های لحظه آخری گزینه‌ای خوب است.

بعد از ورود به ژاپن، برای آن‌که بتوانید از JR Pass استفاده کنید، باید آن را در یکی از دفاتر تبادل یا «JR Exchange Office» فعال کرده و پاس فیزیکی خود را تحویل بگیرید.

مراحل کلی فعال‌سازی به این صورت است:

1. به یک دفتر JR در ایستگاه‌های بزرگ (مثل Tokyo Station، Shin-Osaka، Kyoto) یا در فرودگاه بروید.
2. پاسپورت خود را همراه با مهر Temporary Visitor و کد QR یا Exchange Order ارائه دهید.
3. فرمی کوتاه پر کنید و تاریخ شروع اعتبار پاس را انتخاب کنید (این تاریخ می‌تواند تا ۳۰ روز پس از روز فعال‌سازی باشد).
4. پاس فیزیکی خود را دریافت کنید؛ این کارت را باید در طول دوره اعتبار همیشه همراه داشته باشید.

بعد از فعال‌سازی، می‌توانید از JR Pass برای عبور از گیت‌ها و سوار شدن به قطارها استفاده کنید. در بیشتر ایستگاه‌ها، دو روش اصلی برای استفاده دارید:

• گیت‌های دستی (مأمور): پاس خود را به مأمور نشان می‌دهید و او با نگاه به تاریخ اعتبار، شما را عبور می‌دهد یا روی پاس مهر می‌زند.
• گیت‌های خودکار: در نسخه‌های جدید JR Pass در برخی خطوط می‌توانید کارت را مثل یک کارت IC از گیت خودکار عبور دهید (اگر این امکان برای نوع پاس شما فعال باشد).

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های JR Pass، امکان استفاده از بسیاری از قطارهای شینکانسن است. با این پاس می‌توانید روی مسیرهایی مثل توکیو–کیوتو–اوزاکا–هیروشیما با سرعت بالا و راحتی بسیار سفر کنید.

برای سوار شدن به شینکانسن، می‌توانید بدون رزرو صندلی وارد واگن‌های با صندلی آزاد (Non-reserved) شوید؛ اما در فصل‌های شلوغ مثل Golden Week، Obon یا سال نو، رزرو صندلی با JR Pass بسیار توصیه می‌شود.

یکی از مزیت‌های مهم JR Pass این است که در بسیاری از قطارها می‌توانید به‌صورت رایگان صندلی خود را رزرو کنید.

روش‌های رایج رزرو صندلی عبارت‌اند از:

• با مراجعه به باجه‌های «Midori no Madoguchi» در ایستگاه‌های بزرگ: پاس خود را نشان می‌دهید، مسیر و ساعت موردنظر را می‌گویید و مأمور برایتان بلیت رزرو صندلی صادر می‌کند.
• استفاده از دستگاه‌های خودکار بلیت JR (در برخی ایستگاه‌ها): در مدل‌های جدید، امکان رزرو با اسکن پاس یا وارد کردن اطلاعات آن وجود دارد.
• سیستم‌های آنلاین برخی شرکت‌های JR: بسته به منطقه و شرکت، می‌توانید از قبل مسیر را رزرو و سپس در ژاپن بلیت رزرو را دریافت کنید.

برای این‌که استفاده از Japan Rail Pass واقعاً به‌صرفه باشد، بهتر است قبل از خرید، یک برنامه سفر تقریبی طراحی کنید و مسیرها را روی نقشه نگاه کنید.

چند نمونه وضعیت که JR Pass معمولاً در آن‌ها به‌شدت مفید است:

• برنامه ۷ روزه کلاسیک: توکیو → کیوتو → اوزاکا → هیروشیما → برگشت به توکیو. در این حالت، مجموع هزینه بلیت‌های تکی شینکانسن معمولاً به‌قدری بالاست که پاس ۷ روزه کاملاً توجیه اقتصادی پیدا می‌کند.
• سفرهای رفت‌وبرگشت طولانی: مثلاً توکیو ←→ هوکایدو یا کیوشو، به‌خصوص اگر چند شهر را در مسیر ببینید.
• گردش عمیق‌تر: ترکیب شهرهای بزرگ با شهرهای تاریخی و کوچک‌تر مثل کانازاوا، تاکایاما، ناگاساکی و…

• از اپلیکیشن‌های مسیریابی استفاده کنید: برنامه‌هایی مانند Japan Travel by NAVITIME یا Hyperdia (یا جایگزین‌های جدید) کمک می‌کنند مسیرهایی را انتخاب کنید که تا حد امکان روی خطوط JR باشند و از JR Pass حداکثر استفاده را ببرید.
• حواستان به آداب سفر با قطار باشد: صدای تلفن را در حالت سایلنت قرار دهید، در واگن‌ها خیلی بلند صحبت نکنید و برای تماس تلفنی به فضای بین واگن‌ها بروید.
• چمدان‌ها را هوشمندانه مدیریت کنید: در شینکانسن فضای چمدان بالای صندلی‌ها و در انتهای واگن موجود است. در مسیرهای شلوغ، بهتر است چمدان خیلی بزرگ نبرید یا از سرویس‌های حمل چمدان استفاده کنید.
• زمان حرکت قطارها دقیق است: قطارهای ژاپن معمولاً به‌طور شگفت‌انگیزی دقیق‌اند؛ بنابراین چند دقیقه زودتر در سکوی درست حاضر باشید تا قطار را از دست ندهید.
• لوگوی JR را چک کنید: روی تابلوها به دنبال علامت JR باشید تا مطمئن شوید قطاری که سوار می‌شوید تحت پوشش Japan Rail Pass است.