غذای خیابانی ویتنام یکی از جذاب‌ترین بخش‌های سفر به این کشور است؛ از کاسه‌های داغ فو (Phở) در خیابان‌های هانوی گرفته تا ساندویچ‌های معروف بánh mì در هوشی‌مین. اما پرسش مهم بسیاری از گردشگران این است: «آیا غذای خیابانی ویتنام برای گردشگران امن است؟» پاسخ کوتاه این است که بله، در صورت رعایت چند نکته مهم مرتبط با امنیت غذایی و بهداشت در ویتنام، می‌توانید با خیال نسبتاً راحت از این تجربه لذت ببرید.

۱. واقعیت غذای خیابانی در ویتنام: هم خوشمزه، هم وابسته به انتخاب شما

استانداردهای بهداشتی در ویتنام لزوماً مشابه کشورهای غربی یا ایران نیست، اما این به معنی «خطرناک بودن» همه غذاهای خیابانی نیست. بسیاری از فروشندگان خیابانی سال‌هاست تنها یک یا دو نوع غذا می‌فروشند و همین تخصص باعث می‌شود کیفیت و تازگی مواد اولیه برایشان حیاتی باشد.

آنچه برای گردشگران مهم است، درک تفاوت‌ها و رعایت اصول ساده‌ای است که احتمال مسمومیت غذایی یا ناراحتی گوارشی را کاهش می‌دهد. در واقع، امنیت غذای خیابانی در ویتنام تا حد زیادی به انتخاب شما و میزان دقت‌تان بستگی دارد.

۲. چگونه یک دکه غذای خیابانی امن را در ویتنام تشخیص دهیم؟

برای کاهش ریسک، هنگام انتخاب دکه غذای خیابانی به این نشانه‌ها توجه کنید. این موارد از مهم‌ترین معیارهای بهداشت غذا در ویتنام به شمار می‌آیند:

• شلوغی دکه و حضور مردم محلی: دکه‌هایی که همیشه مشتری دارند، به‌طور معمول غذای تازه‌تر و گردش سریع مواد غذایی دارند.
• پخت و سرو در لحظه: دکه‌هایی را ترجیح دهید که غذا را جلوی چشم شما و در همان لحظه آماده می‌کنند، نه غذایی که مدت‌ها در دمای محیط مانده است.
• ظرف‌ها و محیط نسبتاً تمیز: لازم نیست همه‌چیز برق بزند، اما ظرف‌های کثیف انباشته، زمین بسیار آلوده و سطل‌های زباله کنترل‌نشده می‌تواند نشانه خوبی نباشد.
• تفکیک مواد خام و پخته: اگر گوشت خام، سبزی‌ها و غذای آماده در یک سطح و بدون رعایت بهداشت نگهداری می‌شوند، بهتر است از آن دکه فاصله بگیرید.
• نحوه برخورد با پول: اگر فروشنده همان دستی که با آن پول می‌گیرد، بدون شست‌وشو غذا را لمس می‌کند، ریسک آلودگی بالاتر می‌رود.

۳. خطرات رایج در غذای خیابانی ویتنام برای گردشگران

اگرچه غذای خیابانی ویتنام در بسیاری موارد امن است، اما چند ریسک رایج وجود دارد که بهتر است از آن‌ها آگاه باشید:

• آب و یخ: آب لوله‌کشی در بسیاری از نقاط ویتنام برای نوشیدن توصیه نمی‌شود. یخ‌های صنعتی معمولاً امن‌ترند، اما تشخیص آن برای گردشگر همیشه آسان نیست.
• سبزی‌های خام و سالاد: سبزی‌ها ممکن است با آب غیر تصفیه شسته شده باشند. در روزهای اول، مصرف سبزی خام را محدود کنید.
• غذاهای نیم‌پز یا خام (به‌خصوص غذاهای دریایی): این دسته غذاها ریسک بالاتری از نظر باکتری و انگل دارند.
• میوه‌های از قبل پوست‌کنده‌شده: میوه‌هایی که مدت زیادی در هوای آزاد مانده‌اند، می‌توانند آلوده شوند. میوه کامل بخرید و خودتان پوست بکنید.
• غذاهایی که ساعت‌ها روی پیشخوان مانده‌اند: غذاهای آماده‌ شده‌ای که برای مدت طولانی گرم نگه داشته یا در دمای محیط رها شده‌اند، ریسک بیشتری دارند.

۴. چه غذاهای خیابانی در ویتنام معمولاً امن‌تر هستند؟

به طور کلی، غذاهایی که کامل پخته و داغ سرو می‌شوند، گزینه‌های امن‌تری برای گردشگران هستند. چند نمونه محبوب:

• Phở – فو: سوپ نودل داغ با گوشت گاو یا مرغ؛ چون دائماً در حال جوشیدن است، ریسک باکتری در آن کمتر است.
• Bánh mì – بن‌می: نان باگت ترد با گوشت، سبزی و سس. دکه‌هایی را انتخاب کنید که مواد داخل ساندویچ را تازه آماده می‌کنند.
• Bún chả – بون چا: گوشت کبابی روی زغال، به همراه نودل و سبزی. بهتر است ببینید گوشت در همان لحظه روی آتش کباب می‌شود.
• غذاهای گریل و سرخ‌شده: کباب‌ها، سیخ‌های گوشتی و غذاهای سرخ‌شده در روغن داغ معمولاً ایمن‌ترند؛ زیرا دما بالا باکتری‌ها را از بین می‌برد.
• میوه‌های قابل پوست‌کندن: موز، پرتقال، انبه و میوه‌هایی که خودتان پوست می‌گیرید، انتخاب‌های مناسبی هستند.

۵. نکات بهداشتی و آماده‌سازی قبل از سفر به ویتنام

برای کاهش ریسک مشکلات گوارشی هنگام امتحان کردن غذای خیابانی ویتنام، بهتر است کمی از قبل آماده شوید:

1. مشورت با پزشک: در صورت داشتن بیماری زمینه‌ای گوارشی، کبدی یا نقص سیستم ایمنی، پیش از سفر با پزشک مشورت کنید.
2. بیمه سفر: بیمه درمانی سفر تهیه کنید تا در صورت نیاز به مراجعه به پزشک، خیالتان راحت باشد.
3. داروهای ضروری: داروهای ساده ضدمسمومیت غذایی، سرم خوراکی (ORS)، داروهای ضداسهال ملایم و پروبیوتیک‌ها می‌توانند مفید باشند.
4. عادت دادن بدن به غذاهای جدید: اگر معده حساسی دارید، چند هفته قبل از سفر مصرف غذاهای کمی تندتر و متنوع‌تر را شروع کنید.

۶. آب، نوشیدنی‌ها و یخ در ویتنام؛ یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها

یکی از اصلی‌ترین منابع آلودگی در سفر، آب ناسالم است. برای کاهش ریسک:

• از نوشیدن آب شیر خودداری کنید، مگر این‌که صراحتاً تأیید شده باشد که قابل شرب است.
• آب معدنی پلمب‌شده بخرید و حتماً درِ بطری را خودتان باز کنید.
• در مورد یخ، اگر مطمئن نیستید در چه شرایطی تولید شده، نوشیدنی بدون یخ سفارش دهید؛ کافه‌ها و رستوران‌های معتبر معمولاً از یخ صنعتی امن استفاده می‌کنند.
• نوشیدنی‌های بسته‌بندی‌شده (نوشابه، آبمیوه صنعتی، نوشیدنی‌های کنسروی) گزینه‌های ایمن‌تری هستند.

۷. اگر در اثر غذای خیابانی در ویتنام مریض شدیم چه کنیم؟

حتی با رعایت تمام نکات، گاهی ممکن است دچار ناراحتی گوارشی شوید. در این حالت:

1. جبران آب و الکترولیت: از محلول‌های ORS یا نوشیدنی‌های مخصوص جبران املاح استفاده کنید.
2. استراحت: یک یا دو روز از غذاهای بسیار چرب، خیلی تند و خیابانی فاصله بگیرید و غذای ساده و سبک بخورید.
3. داروهای ملایم: فقط در صورت لزوم و ترجیحاً با نظر پزشک از داروهای ضداسهال استفاده کنید.
4. مراجعه به پزشک: اگر تب بالا، خون در مدفوع، درد شدید شکم یا اسهال طولانی‌مدت (بیش از ۲–۳ روز) داشتید، حتماً به پزشک یا بیمارستان مراجعه کنید.