رمضان در هند چگونه برگزار میشود؟ آشنایی با آداب و رسوم مسلمانان هند در ماه رمضان
هند یکی از کشورهایی است که با وجود تنوع مذهبی بسیار بالا، جمعیت قابلتوجهی از مسلمانان را در خود جای داده است. به همین دلیل، ماه رمضان در هند حالوهوایی خاص و بسیار پررنگ دارد؛ از خیابانهای شلوغ و نورانی در زمان افطار گرفته تا فضای معنوی مساجد و محلات قدیمی.
در این مقاله، بهصورت جامع توضیح میدهیم که روزه در هند چگونه است، مسلمانان هندی چه سنتهایی در سحر و افطار دارند، چه غذاهایی در سفرههایشان دیده میشود و عید فطر در هند چگونه جشن گرفته میشود.
مسلمانان هند مانند دیگر کشورهای اسلامی، از اذان صبح تا مغرب روزه میگیرند. اما رمضان در هند با بازارهای شلوغ افطاری، خوراکیهای مخصوص محلی، مساجد پر از جمعیت برای نماز تراویح و کارهای خیر گسترده شناخته میشود. عید فطر نیز با نماز عید، دیدوبازدید و پخش شیرینی و «سِوَیی» (دسر رشتهای شیرین) همراه است.
تصویری کلی از رمضان در هند
در هند، رمضان بسته به منطقه، فرهنگ و مذهب مسلمانان (سنی، شیعه، فرقههای محلی) رنگ و حال متفاوتی دارد، اما چند ویژگی مشترک تقریباً در سراسر کشور دیده میشود:
- سحر و افطار خانوادگی
- بازارهای شبانه
- افزایش کارهای خیر
- نماز تراویح و قرآنخوانی
- آمادگی پرشور برای عید فطر
شهرهایی مانند حیدرآباد، دهلی، بمبئی، لکهنو و کرالا بهخصوص بهخاطر شور ویژهی رمضان، سفرههای متنوع افطاری و بازارهای شبانهشان مشهور هستند.
اگر در ماه رمضان به هند سفر میکنید، بازدید از محلههای مسلماننشین در حوالی افطار (با رعایت احترام) یکی از بهترین راهها برای تجربه واقعی فرهنگ رمضان در هند است.
سحر در هند؛ بیداری آرام قبل از اذان
مانند بسیاری از کشورهای اسلامی، روزهداران هندی نیز پیش از اذان صبح برای سحری بیدار میشوند. در برخی محلهها هنوز رسم بیدار کردن مردم با طبل یا خواندن نغمههای دینی وجود دارد، هرچند امروزه بیشتر مردم با ساعت موبایل بیدار میشوند.
غذاهای سحری در هند معمولاً شامل خوراکهایی است که انرژی طولانیمدت میدهند:
- نانهای محلی (روتی، نان، پراُتا)
- خورشتهای سبک، عدس و حبوبات
- برنج و سبزیجات یا کمی گوشت
- چای شیر، شیر گرم، خرما و میوه
در برخی مناطق، غذاهای پرادویه و چرب نیز در سحر مصرف میشود. برای کسانی که به این نوع غذاها عادت ندارند (مثلاً مسافران خارجی)، بهتر است سحر خود را سبکتر و متعادلتر انتخاب کنند تا در طول روز دچار مشکل گوارشی نشوند.
افطار در هند؛ ترکیب سنت اسلامی با ذائقه هندی
افطار در هند لحظهای بسیار پرشور و اجتماعی است. در خانهها، مساجد و حتی خیابانها سفرههای افطار پهن میشود و خانوادهها، همسایهها و گاه حتی غیرمسلمانان نیز در آن شریک میشوند.
الگوی کلی افطار معمولاً اینگونه است:
- افطار با خرما و آب یا شربت طبق سنت
- نماز مغرب
- صرف شام یا افطار مفصل با غذاهای گرم و محلی
در سفرههای افطار هندی معمولاً خوراکیهای زیر زیاد دیده میشود:
- سمبوسه، پاکورا، بَجّی (انواع سوخاریها و فستفودهای خانگی)
- حلیم و بریانی بهویژه در شهرهایی مثل حیدرآباد
- کبابها، شیشکباب و خوراکهای گوشتی
- شربتهای خنک مانند شربت رُوحافزا، لیموناد و نوشیدنیهای میوهای
- دسرهایی مثل فِرنی، سِوَیی (رشته شیرین)، کِهیر
اگر در رمضان در هند هستید، حتماً یکبار افطار در بازارهای شبانه رمضان یا نزدیک مساجد بزرگ را امتحان کنید. این تجربه، هم از نظر غذایی جذاب است و هم از نظر فرهنگی بسیار دیدنی.
مساجد، نماز تراویح و برنامههای مذهبی
شبهای رمضان در هند، مساجد و مراکز اسلامی حالوهوای خاصی دارند. پس از افطار، بسیاری از مسلمانان برای نماز عشاء و تراویح به مساجد میروند. در برخی شهرها، ختم کامل قرآن در طول ماه رمضان در نماز تراویح برگزار میشود.
فعالیتهای مذهبی رایج در رمضان هند شامل موارد زیر است:
- تلاوت و ختم قرآن در خانهها و مساجد
- سخنرانیهای دینی و جلسات معنوی
- برگزاری حلقههای آموزش قرآن برای کودکان و نوجوانان
- برپایی اعتکاف در دهه آخر رمضان در برخی مساجد
در بسیاری از مناطق، همسایگان غیرمسلمان با احترام به فضای رمضان، گاهی در افطار شرکت میکنند یا بهصورت نمادین شیرینی و هدیه برای دوستان مسلمان خود میفرستند؛ این موضوع یکی از جلوههای زیبای همزیستی در هند است.
کارهای خیر، زکات و کمک به نیازمندان
همانند دیگر جوامع اسلامی، در رمضان در هند نیز کارهای خیر و کمک به نیازمندان به اوج میرسد. مسلمانان هند زکات و صدقات خود را غالباً در این ماه پرداخت میکنند؛ برخی مستقیم به خانوادههای نیازمند و برخی از طریق مساجد و مؤسسات خیریه.
- توزیع بستههای غذایی (برنج، روغن، آرد، حبوبات) بین خانوادههای کمبرخوردار
- برپایی افطاریهای جمعی در مساجد و کوچهها
- کمک به هزینه تحصیل یا درمان افراد نیازمند
- خرید لباس عید برای کودکان محروم
اگر قصد دارید در زمان سفر به هند در برنامههای خیریه رمضان مشارکت کنید، بهتر است این کار را از طریق مراکز معتبر یا مساجد شناختهشده انجام دهید تا کمکها بهدرستی به دست نیازمندان برسد.
آمادگی برای عید فطر در هند
با نزدیک شدن به پایان ماه رمضان، شور و هیجان برای عید فطر در هند بیشتر میشود. خیابانها و بازارها شلوغتر میشوند و همه در فکر آمادهسازی برای روز عید هستند.
مهمترین نشانههای آمادگی برای عید فطر در هند:
- شلوغ شدن بازارهای لباس، کفش و طلا (بهخصوص در شبهای آخر رمضان)
- خرید شیرینی، خشکبار و مواد لازم برای دسرهای عید
- رنگکردن حنا روی دستها (بیشتر در میان بانوان)
- پرداخت فطریه و صدقات ویژه عید
عید فطر در هند؛ پایان یک ماه معنوی و آغاز شادی
روز عید فطر در هند با نماز عید در مساجد و میدانهای بزرگ آغاز میشود. پس از نماز، مردم به یکدیگر عید را تبریک میگویند، به دیدار خانواده و اقوام میروند و شیرینی و غذاهای مخصوص عید را با هم تقسیم میکنند.
یکی از نمادهای اصلی عید فطر در هند، دسر شیرین «سِوَیی» (رشتههای نازک در شیر و هل و مغزها) است که تقریباً در همه خانههای مسلمانان هند تهیه میشود. بسیاری نیز در این روز به دیدار فقرا و یتیمان میروند تا شادی عید را با آنها شریک شوند.
در مجموع، رمضان در هند ترکیبی از معنویت اسلامی، فرهنگ پرانرژی هندی و همزیستی مذهبی است. چه بهعنوان مسلمان مسافر و چه بهعنوان یک بازدیدکننده کنجکاو، اگر در این ماه به هند سفر کنید، با یکی از زیباترین جلوههای زندگی در این کشور آشنا خواهید شد.
اگر در رمضان در هند هستید، با احترام به آداب محلی، لباس مناسب (بهویژه در مساجد)، و پذیرش دعوتهای افطار دوستانه، میتوانید تجربهای بسیار صمیمی و متفاوت از این کشور داشته باشید.
دیدگاهتان را بنویسید